صبح صالح ( مترجم : رحيمى نيا )

59

فرهنگ نهج البلاغه ( فارسى )

خطبهء 72 ص 71 ف . ( 644 ) دَاحِىَ المَدْحُوَّاتِ : گسترندهء گسترده‌ها ( زمين ) . ( 645 ) دَاعِمَ المَسْمُوكاتِ : بر پا دارنده و حافظ آسمانها . ( 646 ) جَابِلُ الْقُلُوبِ : آفرينندهء قلبها . ( 647 ) الفِطْرَة : سرشت ، طبيعت اوليه انسان كه از هر افكار و آلايشى خالى و عارى است . ( 648 ) الشَرَائِف : جمع « شريفة » ، بلند و برتر . ( 649 ) النَوَامِى : جمع « نامية » ، « نوامى بركاتك » بركات فزاينده و فراوانت . ( 650 ) الخَاتِمِ لِمَا سَبَقَ : خاتم انبياء گذشته . ( 651 ) الفَاتِحِ لِمَا انْغَلَقَ : گشايندهء گره‌ها و بسته شده‌ها ، يعنى آن حضرت قلبهاى افراد گمراه را كه با قفلهاى ضلالت بسته شده بود با آيات الهى باز مىكرد . ( 652 ) جَيْشَات : جمع « جيشة » غليان‌ها ، جوشش‌ها . ( 652 ) ابَاطِيل : باطلها ، جمعى است كه بر غير قياس آمده . ( 653 ) الصَوْلَات : جمع « صولة » ، سطوت ، ابهت . ( 653 ) الدَّامِغ : در هم كوبنده ، « دمغه » مغزش را شكافت . ( 654 ) اضْطَلَعَ : ( رسالتش را ) با قدرت تمام به پيش برد . ( 655 ) المُستَوْفِز : شتابنده ، عجله كننده . ( 656 ) غَيْرُ ناكِل : بدون سرپيچى و تأخير ، بدون ترس . ( 657 ) الْقُدُم : پيش قدم بودن ( در جنگ ) ، « مضى قدما » : بدون مكث حركت كرد ، پيشتاخت . ( 658 ) لَا وَاهٍ : بدون ضعف و سستى ، « واهى » ضعيف . ( 659 ) وَاعِياً لِوَحْيِكَ : نگهدار و دريافت كننده وحى تو « وعى الحَديثَ » : حديث را فهميد و حفظ كرد . ( 660 ) اورَى قَبَسَ الْقَابِسِ : شعله آتش را براى طالبش بر افروخت . ( 661 ) الْخَابِط : كسى كه در شب در مسير ناشناخته حركت كند . ( 661 ) اضَاءَ الطَّرِيقَ : جاده را روشن كرد . ( 662 ) الْخَوْضَات : جمع « خوضة » ، چند بار فرو رفتن . ( 663 ) الاعْلَام : جمع « علم » ، نشانه‌هاى راه .